Transakcje i umowy
Kupujesz, sprzedajesz albo przepisujesz mieszkanie w rodzinie i nie wiesz, czy umowa od drugiej strony Cię chroni? Obsługa prawna transakcji nieruchomości to projekt umowy, negocjacje i sprawdzenie aktu notarialnego przed podpisem, wyłącznie w Twoim interesie. Wskazuję, która z sześciu usług pasuje do Twojej sytuacji, i zaczynam przed zadatkiem albo przed terminem u notariusza.
Transakcje nieruchomościami: rodzaje spraw.
Po co prawnik przy zakupie albo sprzedaży, skoro akt sporządza notariusz?
Notariusz ma czuwać nad słusznymi interesami wszystkich stron aktu, a nie tylko Twoimi (art. 80 § 2 Prawa o notariacie). Pracuję wyłącznie dla Ciebie i zaczynam wcześniej: przed zadatkiem, przy projekcie umowy i w negocjacjach. Akt notarialny jest obowiązkowy przy sprzedaży, darowiźnie i dożywociu nieruchomości (art. 158 k.c.); którą usługę wybrać, pokazuje tabela.
| Boisz się zapłacić, zanim trafisz do księgi wieczystej | notariusz składa wniosek o wpis Twojej własności nie później niż w dniu aktu (art. 92 § 4 Prawa o notariacie). Usługa: Kompleksowa obsługa zakupu nieruchomości |
|---|---|
| Sprzedajesz i chcesz pieniędzy przed wydaniem kluczy | bez innego zapisu w umowie cenę i klucze strony wymieniają w tym samym czasie (art. 488 § 1 k.c.). Usługa: Kompleksowa obsługa sprzedaży nieruchomości |
| Druga strona przysłała swój projekt umowy | umowa powstaje dopiero po uzgodnieniu każdego negocjowanego punktu (art. 72 § 1 k.c.). Usługa: Negocjacje na rynku nieruchomości |
| Przepisujesz mieszkanie na dziecko albo chcesz cofnąć darowiznę | darowiznę odwołasz, jeżeli obdarowany dopuścił się wobec Ciebie rażącej niewdzięczności (art. 898 § 1 k.c.). Usługa: Darowizna nieruchomości i jej odwołanie |
| Oddajesz mieszkanie w zamian za opiekę do końca życia | nabywca dostaje je obciążone prawem dożywocia (art. 910 § 1 k.c.). Usługa: Umowa dożywocia, renta, odwrócona hipoteka |
| Kupujesz mieszkanie do remontu i odsprzedaży | sprzedając, odpowiadasz wobec kupującego z rękojmi za wady (art. 556 k.c.). Usługa: Flip mieszkania — zakup i odsprzedaż |
Umowa sprzedaży mieszkania to podział ryzyka, nie formalność
Umowa dotycząca nieruchomości rozstrzyga na lata, kto traci zadatek, kto płaci karę za opóźnienie, kto odpowiada za wady i co się dzieje, gdy bank nie da kredytu albo druga strona zmieni zdanie. Większość sporów, które trafiają do mnie później, wynika z jednego niedopisanego zdania. Dlatego pracuję na etapie, gdy to zdanie można jeszcze dopisać. Umowa sprzedaży, darowizny albo dożywocia co do zasady przenosi własność już przy podpisie aktu (art. 155 § 1 k.c.), więc każde ustalenie musi trafić do projektu przed terminem u notariusza.
Termin u notariusza się zbliża, a Ty nie wiesz, co podpisujesz
- Notariusz wyznaczył termin aktu, a Ty jeszcze nie przeczytałeś projektu. — Przed podpisem notariusz odczyta akt i sprawdzi, czy rozumiesz jego treść (art. 94 § 1 Prawa o notariacie). Poprawki wysyłam mu wcześniej, żeby dzień aktu nie był dniem negocjacji.
- Masz wpłacić zadatek przy podpisaniu umowy przedwstępnej. — Jeżeli umowa nie stanowi inaczej, a jedna strona jej nie wykona, druga może odstąpić i zatrzymać otrzymany zadatek albo, jeśli sama go dała, żądać zwrotu dwukrotności (art. 394 § 1 k.c.). Gdy za niewykonanie nie odpowiada żadna strona, zadatek wraca (art. 394 § 3), a zaliczki ten przepis w ogóle nie dotyczy.
- Zakup zależy od kredytu, sprzedaży innego mieszkania albo decyzji urzędu. — Warunek wpisujemy do umowy zobowiązującej, bo samej własności nieruchomości nie przenosi się pod warunkiem (art. 157 k.c.).
- Rodzice chcą przepisać na Ciebie mieszkanie i mieszkać w nim do końca życia. — Dożywocie co do zasady obejmuje mieszkanie dla rodziców i obciąża lokal także po jego sprzedaży (art. 908 § 1 i art. 910 k.c.). Prawo do konkretnego lokalu daje służebność mieszkania: przy dożywociu wchodzi do treści tego prawa (art. 908 § 2), przy darowiźnie ustanawia się ją osobno (art. 296 i 301 k.c.).
Podatek, opłata sądowa i taksa przy sprzedaży, darowiźnie i dożywociu
- Sprzedaż — PCC 2% wartości rynkowej, płaci kupujący (art. 4 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1 i art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.c.c.). Co do zasady bez PCC, jeżeli sprzedaż jest opodatkowana VAT, np. zakup od dewelopera (art. 2 pkt 4 lit. a). Zwolniona jest też osoba fizyczna, która kupuje mieszkanie albo dom i nie miała dotąd mieszkania, domu ani spółdzielczego prawa do nich, także w udziale; nie przeszkadza udział do 50% nabyty w spadku (art. 9 pkt 17).
- Umowa dożywocia — nabywca mieszkania albo domu płaci PCC 2% jego wartości rynkowej (art. 4 pkt 4, art. 6 ust. 1 pkt 4 i art. 7 ust. 1 pkt 2 lit. a u.p.c.c.).
- Darowizna — najbliższa rodzina (m.in. dzieci, rodzice, rodzeństwo, małżonek) nie płaci podatku od spadków i darowizn, a przy akcie notarialnym nie zgłasza darowizny do urzędu skarbowego (art. 4a ust. 1 i ust. 4 pkt 2 u.p.s.d.).
- Opłata sądowa (nie honorarium) — wniosek o wpis Ciebie jako właściciela w księdze wieczystej kosztuje 200 zł, a dla nieruchomości rolnej o powierzchni do 5 ha 150 zł (art. 42 ust. 1 i art. 43 pkt 2 u.k.s.c.). Opłatę pobiera notariusz przy akcie (art. 7 § 2 Prawa o notariacie). Stan na 10.10.2026.
- Wynagrodzenie notariusza (taksa) — ustalasz je z notariuszem, najwyżej do maksymalnej stawki taksy dla danej czynności (art. 5 § 1 Prawa o notariacie). Kwot nie podaję, bo to nie opłata publiczna.
Transakcje nieruchomościami: najczęstsze pytania.
Transakcje nieruchomościami: podstawa prawna.
- art. 72, 155, 157, 158, 296, 301, 394, 488, 535, 556, 888, 898, 908, 910, 993 — Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. 2026 poz. 795): forma i skutki sprzedaży, darowizny i dożywocia, zadatek, odwołanie darowizny
- art. 5, 7, 79, 80, 81–83, 92 § 4, 94 — Prawo o notariacie (t.j. Dz.U. 2026 poz. 614): obowiązki notariusza przy akcie i wniosek o wpis
- art. 2 pkt 4 lit. a, art. 4, 6, 7, 9 pkt 17 — Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 191): PCC przy sprzedaży i dożywociu, wyłączenie przy VAT, zwolnienie przy pierwszym mieszkaniu
- art. 4a — Ustawa o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. 2026 poz. 478): zwolnienie najbliższej rodziny
- art. 42, 43 — Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1228): opłata od wniosku o wpis własności
- art. 2a, 9 — Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 941): nabycie nieruchomości rolnej
Stan prawny na 10.10.2026. Aktualizacja: 10.10.2026. Autor: adw. dr Maciej Muzyka.
Obsługa transakcji i umowy: poradniki.
Bezpłatnie
powiem, co
trzeba zrobić.
Opisz, co kupujesz, sprzedajesz albo przekazujesz w rodzinie, i podaj datę u notariusza, jeżeli już jest. W 24 h roboczych bezpłatnie odpiszę, której usługi potrzebujesz (sprawdzenie projektu aktu, nowa umowa czy negocjacje), i wyślę ofertę z ceną i terminem; do akceptacji oferty nic nie płacisz.
- Tajemnica adwokacka · OC
- Kancelaria w Lublinie · zdalnie w całej Polsce
- Praktyka wyłącznie w prawie nieruchomości
- adw. dr Maciej Muzyka · LUB/ADW/1702